parallax background

พระประธานในพระอุโบสถ

เป็นพระพุทธรูปโลหะหล่อลงรักปิดทอง ปางมารวิชัย ฝีมือช่างสมัยทวารวดี ประดิษฐานบนฐานชุกชีขนาดหน้าตักกว้าง 4.35 เมตร สูงตั้งแต่พระเพลาถึงยอดเปลวรัศมี 5.65 เมตร
พระพุทธรูปองค์นี้ มีประวัติเล่าว่า พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงทราบว่ากรุงศรีอยุธยาพบพระทององค์ใหญ่ จึงโปรดเกล้าฯ ให้กรมหมื่นพระพิทักษเทเวศร์ ไปอัญเชิญลงมายังพระนครโดยทางน้ำ ครั้นถึงปากคลองเทเวศร์ แพที่อัญเชิญพระพุทธรูปองค์ใหญ่ฉุดเท่าไรก็ไม่มายังตำหนักแพ จึงโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระพุทธรูปขึ้นที่วัดสมอแครง
ต่อมา สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงวินิจฉัยที่มาของพระพุทธรูปองค์นี้ไว้ว่า พระพักตร์เป็นลักษณะแบบพระสมัยทวารวดี แต่องค์พระเป็นแบบรัตนโกสินทร์ จึงทรงสืบตามจนได้ความว่าพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระพิทักษเทเวศร์ ทรงอัญเชิญมาจากเมืองลพบุรีเข้าใจว่าคงได้แต่พระเศียรแล้วมาหล่อส่วนองค์พระขึ้นใหม่ในกรุงเทพฯ เมื่อภายหลังสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงพบว่าเป็นพระประธานอยู่ในพระวิหารหลวงวัดมหาธาตุเมืองลพบุรี
เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานนามว่า "พระพุทธเทวราชปฏิมากร" ต่อมาในวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2551 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูรเมื่อครั้งทรงดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธียกฉัตรถวายพระพุทธเทวราชปฏิมากร และทรงอัญเชิญสายสังวาลคล้องถวายเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2552